DÜNYANIN KUTUP YILDIZI EKSENINDE DÖNMESI
"Gögü kötü ruh basmis, inmesin yere diye,
"Tanri bir çadir asmis, koca bir direk ile!..."
Yakut Türklerinin Efsanesi .
Bütün gezegenler ve burçlar, Kutup yildizi etrafinda dönerlerken, dünya bir Kutup yildizinin ekseninde dönüyordu. Çünkü Dünya Kutup yildizina bir "Demir kazik", "Demir agaç" veyahut da bir "Demir dag" ile baglanmisti. Bu konulari Kutup yildizi ile ilgili bölümümüzde, yeniden ve daha derin olarak ele alacagiz. Bir gerçek varsa, "Orta Asya ve Sibirya mitolojisinin dünyanin döndügüne inandigidir". Obi Ugorlari bu dönüsü bir efsane ile de süslemislerdi. Prof. Rasony, bu konuda yazilmis Macarca bir makaleyi de, bize özetlemek lûtfunda bulundular. Bu mesele ile ilgili olarak söylenmis, bir Kuzey-Bati Sibirya efsanesi, kisaca söyledir:
Tanri yeni bir dünya, yaratma özlüyormus,
Yaratmis ama dünya, durmadan dönüyormus,
Tanri'nin elçisi de, bir "Ana-Tanri" imis,
Onun düsüncesi de, azicik ayri imis.
Bu dönüs Tanri demis: "Birazcik yavaslasin!"
Sonra kizinca demis, "Artik Tufan baslasin!"
Sular dünyayi basmis ruhlar dünyadan kaçmis.
Uçup gökte gezenler yer dönerken hep sasmis.
Dünya tekerlek gibi, hiç durmadan dönermis,
Sonra atesli sular, basinca az sönermis. .
Yukarida ayri olarak verdigimiz bir Yakut efsanesinde yildizlarin yavas döndügü ve bunun için de havalarin soguk oldugu söyleniyordu. Havalarin isinmasi için, yildizlarin çabuk dönmesi de, yine bu efsaneye göre, bir sart gibi gösteriliyordu. Burada ise, baslangiçta dünyanin, çok çabuk döndügü ifade edilmektedir. Efsanede, bundan dolayi dünyanin sicak mi veya soguk mu oldugu pek söylenmiyor. Fakat bundan anladigimiz bir önemli nokta var ise, Dünya ve yildizlarin yavas veya sür'atli dönmelerinin, Orta Asya ve Sibirya mitolojisinde önemli bir motif oldugudur.
__________________
Amin..