Kutup Yildizi, "Parlaklik" sembolü:
Türk mitolojisinde Kutup yildizi, "Parlakligin bir sembolü gibi idi. Ates gibi parlayan bir sey, ates ile degil de; "Kutup yildizi gibi" seklinde tarif edilirdi. Günes, isik ve sicaklik saçan bir varlik idi. kutup yildizinin özelligi ise, yalnizca parlamak ve parlak olmakti. Uygurca Oguz-Kagan destanina göre, "Oguz Han bir gün bir yerde Tanriya dua ediyor ve yalvariyormus. Tam bu sirada, etrafi birden bir karanlik basmis ve gökten, Ay’dan da, günesten de, parlak bir isik inmis. Isigin içinde güzel bir kiz oturuyor ve basindaki bir taç da, paril paril parliyormus. Taç o kadar parlakmis ki, parlakligi tipki Kutup yildizinin, yani Altin Kazik'i andiriyormus". Bu konu ile ilgili tercümeleri Oguz destanina ait bölümümüzde vermis bulunuyoruz.
Kutup Yildizinin, bir "Demir agaç" gibi düsünülmesi:
Az evvel "Kazik" deyimi üzerinde durmus ve bunun bir "Direk" anlamina da gelip gelmeyecegini düsünmüstük. Asagida verecegimiz örnekler bize gösterecektir ki, Kutup yildizi hem bir "Direk" ve hem de "Kazik" olarak düsünülmüstü. Türkler bu diregi, biraz da bir "Demir agaç" gibi düsünmüsler ve bunu, kendi uzay (yani kozmolojik) görüslerine uydurmuslardi. Ergenekon Efsanesi'ni incelerken gösterdigimiz gibi, nasil bir "Demir dag" var idiyse; bunun yaninda, Kutup yildizi ile ilgili olarak, bir de "Demir agaç" düsünülmüstü. Yalniz önemli olan nokta su idi: Bu demir agaçla, "Hayat agaci"ni birbirine karistirmamak lâzimdir. Avrupa kavimlerinde ve Cermen'lerde de, böyle bir gök diregi düsünülmüstü. Avrupa mitolojisinde buna, "Universalis Columna" yani "Uzay veya kâinatin diregi" veya sütunu denmisti. Ayrica bu sütun, Kutup yildizi ile de münasebete getirilmisti. Türkler bu sütununa daha fazla canlilik vermis ve onu bir agaç olarak düsünmüslerdi.
Gökteki günesin, yildizlarin ve hatta bulutlarin hareket etmesi, insanlara gögün bir eksen etrafinda döndügü hissini veriyor. Elbette ki dünya da bu eksene bagli idi. Onlarla birlikte dünya da dönüyordu. Ama en önemli olan gögün dönmesi idi. Sibirya ve Orta Asya kavimleri bu fikir üzerinde birlesmislerdi. Ama Türkler, daha ziyade Kutup yildizina önem vermisler, gögün ve bütün âlemin onun etrafinda döndügüne inanmislardi. Türkler bunun için Kutup yildizina "Demir Kazik" demisler; fakat yüksek bir edebiyat ve kültüre sahip olan Uygur'lar ise, buna daha da, büyük bir önem vererek "Altin Kazuk" deyimini kullanagelmislerdi. Öyle anlasiliyor ki Uygurlarin bu deyimi, sonradan Mogollara da geçmis ve Buryat, Kalmuk v.s. gibi Mogol kabileleri de, Kutup yildizina böyle demege baslamislardi. Uygurlarin Cengiz-Han ve ogullari ile, kurduklari devletler üzerine yaptiklari tesirleri iyi bilenler için, böyle bir tesir, gayet tabiî görülebilirdi. Ama Mogollar için, ezelî ve yüksek bir kültür düsünenler, ayrica Orta Asya tarihinin ince noktalarini bilmeyenler için ise, gerçekler karanliktir.
Yakut Türkleri, "Demir Kazik" deyimine daha da mitolojik bir canlilik vermisler ve buna "Demir-agaç" demislerdi. Onlara göre, "Yer ile gök yaratilmaga ve yavas yavas büyümege basladigi zaman, bu demir agaç da onlarla beraber yesermis ve yine onlarla beraber büyüyerek, yerle gök arasinda yükselmis idi". Türk mitolojisindeki "Demir-dag" motifini Ergenekon efsanesi ile ilgili bölümümüzde incelemistik. Simdi burada bir de demir agaç ortaya çikmaktadir. Böylece Orta Asya Türklerinin demir kaziginin yerine. Yakutlarda demir bir agaç geçmis bulunuyordu. Kutup yildizi bu agacin tepesindeydi. Gök ve bütün uzay da, bu agacin ekseninde dönüyordu.
__________________
...
Hakkınızı Helal Edin..
...