Formula 1 in Merak edilenleri


Kısa ömürlü ve pahalı
Bir motorun toplanması (Parçalar ve montaj, araştırma geliştirme masrafları hariç) 250 bin İsviçre Frank�ı tutuyor. Bazen pistin özelliklerine göre motorda yapılan eklemeler ve değişikliklerin fiyatı da 60-100 000 Frank kadar tutabiliyor.

Otomobile yerleştirilen motorun yalnızca 500 km kullanıldıktan sonra yenilendiği de unutulmamalı. Yarış takımının mali gücüne göre bir motor en az 2 en fazla 5-6 kere kullanılabiliyor. Bu kullanım sayısından sonra motor bloğu, pistonlar, ve krank mili �yorgun� olarak değerlendirilerek çöpe gidiyor. Başka bir değişle maddi sorunu olmayan bir yarış takımında 1000 kilometre yapmış bir motor ömrünü tamamlamış oluyor. Motorun katettiği 1000 kilometre yaklaşık 5 saatte tamamlanıyor.

Mercedes ve Ferrari�de motorlar 1 yarış kullanıldıktan sonra görevlerini tamamlamış oluyorlar. Eldeki motorlar daha sonra yalnızca test sürüşlerinde ve deneyler için kullanılıyor.

Pilot mahalli
FIA nın yayınladığı teknik kurallara göre pilot mahallini ve yakıt tanklarını kapsayan monocoques (Monokok gövde) 200.000 Frank a mal oluyor. Bir yarış takımı bir sezonda kaza oranına bağlı olarak 5-8 tane kullanmak zorunda kalıyor.

Mücevherler
Mercedes�in yada Ferrari�nin kullandığı türden fonksiyon düğmelerine sahip bir bir direksiyon simidi kendisine bağlı elektronik aksam hariç 15.000-20.000 Frank dolayında bir fiyata sahip. Hatta bir söylentiye göre Ferrari�de kullanılan direksiyon simidinin fiyatının 45.000 Frank a kadar çıktığı belirtiliyor. Mücevher fiyatına mal olan bir başka parça da frenler. Bunda şaşılacak bir şey yok aslında. Yüksek hızda giderken yapılan her frende disk frenler otomobilin hareket enerjisini ısı enerjisine dönüştürüyor. Bunun sonucunda da her yarışta akkor haline gelen fren disklerini görebiliyoruz. Birim zaman başına enerji, eşittir güç: Bu formül sayesinde bir fren sisteminin performansını da hesaplayabiliriz.

Örnek:
300 km/s hızla giden bir otomobilin hızını frenle 200 km/s�ye düşürelim, ve bunu da 3 saniyede gerçekleştirelim; bu 9.23 m/s2�ye eşdeğer bir negatif ivmedir. Fren sırasında 208 metrelik bir yol katedildiyse ve negatif ivme sabit kaldıysa fren sisteminin performansı 434 kW�a (590 PS) eşittir. Fren sistemlerinin savaşmak zorunda oldukları gücün büyüklüğü karşısında ne kadar çabuk yıprandıklarını anlamak kolaylaşıyor.

Grand Prix başına 5 takım disk ve balata değişimi günümüz yarışlarında abartılı bir rakam değil. Bir takım fren diski ve balatası yaklaşık 10 000 Frank fiyata sahip.

Kilometrede kaç para yakar bunlar?
Yarış takımlarında çalışan ve dersini iyi öğrenmiş birinin hesaplarına göre bir Formula 1 aracının kilometrede kaç para yaktığını hesaplamasından sonra ortaya çıkan rakam 4000 dolar olmuş.

Gelirler
Bir formula bir takımının gelirleri sponsorluk yapan firmaların sağladığı ücretsiz malzemelerden (Motor, yağ, lastik ve yedek parçalar) antraman ve yarış sonunda ödenen primlerden ve pist sahiplerinin ödediği paralardan oluşuyor. Bu gelirlerin yanında reklam gelirleri ve televizyon yayın hakları da büyük pay sahibi.

Maliyetler
Sezon içinde heyecanla izlediğimiz yarışlardaki F1 otomobillerinin maliyetlerini hiç merak ettiniz mi? En ufak bir pilot hatasında hasar gören otomobilin parçaları kaç paraya mal oluyor?

1- Ön spoyler: 10 000 Euro
2- Burun 40 000 Euro
3- Ön takım 10 000 Euro
4- Direksiyon simidi 5000 Euro
5- Monocoque sürücü mahalli 150 000 Euro
6- 4 adet lastik ve jant 15 000 Euro
7- Yakıt tankı 10 000 Euro
8- Elektronik aksam 80 000 Euro
9- Motor 250 000 Euro
10- Motor dış kapağı 10 000 Euro
11- Arka takım ve süspansiyon sistemi 30 000 Euro
12- Arka spoyler 20 000 Euro

Bayraklar ve Anlamları
Siyah beyaz damalı bayrak: Yarış bitti.

Kırmızı-sarı çizgili bayrak: Bu bölgede pist kaygan.
Sarı bayrak: Dikkat tehlike! Dikkatli kullan ve sollama yasağı.
Siyah-beyaz bayrak: Centilmenliğe sığmayan hareket nedeniyle uyarı.
Siyah bayrak (Artı numara): Diskalifiye, Pilot hemen pite yönelmek zorunda.
Turuncu Daireli siyah bayrak: Otomobilde sorun var, pit'e gir!
Mavi bayrak: Daha hızlı olan otomobile yol ver!
Kırmızı Bayrak: Yarış durduruldu. Yavaş sür ve sollama yapma.
Yeşil Bayrak: Yarış serbest.
Beyaz Bayrak: Pistte yavaş giden bir araç var.



















* Bir F1 otomobili 80 bin parçanın birleştirilmesiyle ortaya çıkar. Eğer bu parçaların yüzde 99.9'u bile doğru montaj edilmiş olsa yarışa hala 80 hata ile başlamışsınız demek.

* F1 aracının 0'dan saatte 160 kilometre hıza çıkıp tekrar 0'a inmesi sadece 4 saniye sürer.

* F1 otomobilindeki fren diskleri virajlarda frene basmadan önce 1000 santigrat dereceye kadar ısınır. Bu nedenle fren diskleri çelik değil karbon fiberle yapılır. Karbon fiberin erime noktası çok yüksektir.

* Aerodinamik sporda başarının anahtarı. Takımlar bu alanda araştırma ve gelişme faaliyetlerine her yıl 10 milyonlarca dolar harcıyor.

* Küçük bir uçak, F1 aracının ulaştığı hızdan çok daha düşük bir hızda havalanabilir. Ön ve arka kanatlar sayesinde aerodinamik bir aşağı çekiş kuvveti sağlanır. Saatte 160 kilometre hızla giderken F1 aracı kendi ağırlığı kadar aşağı çekiş kuvveti üretebilir. Yani başka bir anlatımla eğer mümkün olsaydı bir F1 aracı tünelde tavanda ters şekilde gidebilir.

* Aşağı çekiş kuvveti Monaco'daki gibi şehir içi yarışlarda atık su kapaklarını kaldırmaya yetebilir. Bu nedenle yarıştan önce hepsi kaynakla güçlendirilir.

* F1 araçlarında parçaların büyük bölümünü kontrol edip izleyen ve üzerinde 100 sensör ile harekete geçirici bulunan, bir kilometre uzunluğunda bir kablo bulunur.

* Bir F1 aracının ağırlığı 550 kilogram. Yani bir Mini'nin yarısından daha az.

* F1 aracının motorundaki piston bir saniyede 300 kere yukarı ve aşağı hareket eder. Normal bir otomobilde bu, üç kat daha az.

* En iyi F1 pit stop personeli 3 saniyede yakıt doldurma ve lastik değiştirmeyi tamamlayabilir.

* Eğer bir su borusu koparsa tüm soğutma sistemi sadece bir saniye içinde boşalır.

* Vites dişlisi sadece bir yarış kullanılır.

* Kokpit o kadar dardır ki, pilot inip binerken küçük bir mandalı çevirerek direksiyonu yerinden çıkarır. Vites de debriyaj da direksiyonda yer alır.

* Lastikler yarış sırasında ağırlık kaybeder. Her lastik aşınma nedeniyle yarım kilogram hafifler.

* F1 araçları saatte 480 kilometre hıza ulaşabilir.

* F1 yarışlarında kullanılan yakıt doldurma sistemi bir saniyede 12 litre yakıt doldurabilir. Bu demek oluyor ki, 50 litrelik bir aile otomobilinin yakıt deposunu doldurmak sadece 4 saniye sürer. ABD askeri helikopterleri de benzer bir sistemle dolduruluyor.

* Yarış otomobil lastikleri normal otomobil lastikleri gibi hava ile dolu değildir. Birçok yarış lastiğinde nitrojen bulunur. Çünkü nitrojen normal havaya göre daha devamlı basınç sağlar.

* Normal otomobil lastikleri 60-100 bin kilometre kullanabilir. Yarış lastikleri ise 90-120 kilometre sonra ömrünü bitirir.

* Bir kuru hava F1 lastiği lastik tabanının ısısı 900 ile bin 200 santigrat dereceye ulaştığında zirve performansa ulaşır. F1 lastiği en yüksek hızda saniyede 50 kez döner.



Bir direksiyon için en fazla kaç para verirsiniz ?

Aşağıdaki direksiyon BMW'nin F1 direksiyonu ve CARBON FIBRE, KAUÇUK, ALUMİNYUM, TITANIUM, ÇELİK ve PLASTİK! kullanarak imal edilmiş.
Fiyatı 50,000 Amerikan Doları.1. Pit lane speed limiter
2. Differential +
3. Engine push
4. Gear upshift
5. Traction control +
6. Engine push setting switch
7. Clutch lever
8. Traction control
9. Team info inlap
10. Burn out
11. Multifunctional switch
12. Lambda
13. Diagnostic
14. Wing angle info switch
15. Clutch
16. Differential selective switch
17. Team radio
18. Traction control -
19. Gear downshift
20. Engine break
21. Differential -
22. Neutral
23. Display page change